半 [Bán]

1. Thông tin cơ bản

• Từ: 半
• Cách đọc: はん
• Loại từ: Danh từ, tiền tố (prefix)
• Nghĩa khái quát: Nửa, một nửa; “bán/ nửa-” khi làm tiền tố
• Lĩnh vực: Phổ dụng trong đời sống, thời gian, giá cả, tỷ lệ

2. Ý nghĩa chính

- “Một nửa” về lượng/thời gian/giá: 半分, 半額, 一時間半 (một tiếng rưỡi).
- Tiền tố “nửa-/bán-”: 半透明 (bán trong suốt), 半袖 (áo cộc tay), 半島 (bán đảo).

3. Phân biệt

• 半 vs 半分: 半 thường ghép hoặc sau đơn vị (一時間半); 半分 là “một nửa” như danh từ số lượng cụ thể.
• 半 vs 半ば: 半ば (なかば) = “giữa/chừng” (trừu tượng về tiến độ/thời điểm), không phải đúng 50%.
• 半 vs 二分の一: 二分の一 là cách nói phân số “1/2”, dùng trong toán học/chính xác.

4. Cách dùng & ngữ cảnh

• Thời gian: 30 phút = 半; ví dụ: 一時間半 (1,5 giờ), 三年半 (3 năm rưỡi).
• Giá/giảm: 半額 (nửa giá), 半値 (giá bằng nửa), 半減 (giảm còn một nửa).
• Danh từ ghép phổ biến: 前半/後半 (hiệp 1/hiệp 2, phần đầu/cuối), 半島, 半袖, 半径, 半導体.
• Lưu ý vị trí: với thời lượng cụ thể, đặt 半 sau đơn vị (分/時間/年...).

5. Từ liên quan, đồng nghĩa & đối nghĩa

6. Bộ phận & cấu tạo từ

• 半: chữ Hán “bán/ nửa”. Hình thể gợi ý chia đôi, dùng rất rộng trong từ ghép chỉ nửa phần.

7. Bình luận mở rộng (AI)

Ghi nhớ: “đơn vị + 半” cho thời lượng (一時間半), còn “半分” dùng như một lượng độc lập: 水を半分ください (cho tôi nửa cốc nước). Trong thương mại, 「半額セール」 là cụm cực kỳ hay gặp.

8. Câu ví dụ

• 会議は一時間半で終わった。
  Cuộc họp kết thúc sau một tiếng rưỡi.
• 今日は全品半額セールだ。
  Hôm nay toàn bộ hàng giảm nửa giá.
• 試合の前半は守備が安定していた。
  Nửa đầu trận đấu hàng thủ chơi ổn định.
• この道を行くと半島に出ます。
  Đi con đường này sẽ ra bán đảo.
• 袖が半袖のシャツをください。
  Cho tôi chiếc áo sơ mi tay ngắn.
• 売上は去年の半分まで落ち込んだ。
  Doanh thu giảm xuống còn một nửa so với năm trước.
• 完成まであと月半ばかかる。
  Còn mất khoảng nửa tháng nữa mới hoàn thành.
• この区間は人の数が半減した。
  Số người ở đoạn này giảm một nửa.
• 映画は後半が特に盛り上がる。
  Nửa sau bộ phim đặc biệt cao trào.
• 子どもたちにお菓子を半分ずつ分けた。
  Chia bánh kẹo cho bọn trẻ mỗi đứa một nửa.