1. Thông tin cơ bản
- Từ: 文化庁
- Cách đọc: ぶんかちょう
- Loại từ: danh từ riêng (cơ quan hành chính của Nhật Bản)
- Khái quát: Cơ quan phụ trách chính sách văn hóa, bảo tồn di sản, thúc đẩy nghệ thuật và chính sách tiếng Nhật
2. Ý nghĩa chính
- 文化庁 là “Cơ quan các vấn đề Văn hóa” của Nhật Bản (Agency for Cultural Affairs), thuộc 文部科学省 (Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ). Cơ quan này chịu trách nhiệm về bảo tồn di sản văn hóa, thúc đẩy nghệ thuật, chính sách ngôn ngữ quốc gia (quy phạm về tiếng Nhật, chữ Hán thường dùng, hướng dẫn kính ngữ…), và hỗ trợ giao lưu văn hóa.
3. Phân biệt
- 文化庁 vs 文部科学省: 文化庁 là cơ quan trực thuộc (庁) của 文部科学省 (省). 文化庁 xử lý mảng văn hóa; 文部科学省 bao quát cả giáo dục, khoa học, thể thao.
- Không nên dịch nhầm thành “Bộ Văn hóa”. Nhật Bản hiện không có “文化省”.
- Tin tức gần đây: Một phần chức năng của 文化庁 đã chuyển trụ sở tới 京都 (Kyoto) vào năm gần đây để thúc đẩy chính sách văn hóa gắn với địa phương.
4. Cách dùng & ngữ cảnh
- Cấu trúc hay gặp trong tin tức: 文化庁は〜と発表した／示した (Cơ quan Văn hóa công bố/đưa ra...).
- Từ ghép: 文化庁長官 (Trưởng cơ quan), 文化庁所管 (thuộc thẩm quyền 文化庁), 文化財保護 (bảo tồn di sản).
- Văn bản pháp quy: 文化財保護法, hướng dẫn về 常用漢字表, 敬語の指針… thường do 文化庁 liên quan hoặc công bố.
- Ngữ cảnh: tin tức, văn bản hành chính, giáo dục, nghệ thuật, di sản.
5. Từ liên quan, đồng nghĩa & đối nghĩa
| Từ |
Loại liên hệ |
Nghĩa tiếng Việt |
Ghi chú dùng |
| 文部科学省 |
Thượng cấp |
Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, KH&CN |
Cơ quan chủ quản của 文化庁. |
| 文化財 |
Liên quan |
Di sản văn hóa |
Đối tượng quản lý, bảo tồn. |
| 文化庁長官 |
Chức danh |
Trưởng Cơ quan Văn hóa |
Người đứng đầu 文化庁. |
| 文化審議会 |
Hội đồng |
Hội đồng Văn hóa |
Tư vấn chính sách; có phân ban về quốc ngữ. |
| 常用漢字表 |
Tài liệu do cơ quan liên quan ban hành |
Bảng Kanji thường dùng |
Gắn với chính sách ngôn ngữ quốc gia. |
| 民間団体 |
Đối lập vai trò |
Tổ chức tư nhân |
Không phải cơ quan hành chính nhà nước. |
6. Bộ phận & cấu tạo từ
- 文化（ぶんか）: văn hóa.
- 庁（ちょう）: cơ quan, nha, ty (cấp “庁” trong hệ thống hành chính).
- Kết hợp: 文化＋庁 = Cơ quan phụ trách văn hóa cấp quốc gia.
7. Bình luận mở rộng (AI)
Khi gặp các quy chuẩn như 常用漢字表, hướng dẫn về chính tả, kính ngữ, rất thường thấy vai trò của 文化庁. Trong dịch thuật, bạn nên giữ nguyên danh xưng “文化庁” và chú thích “Cơ quan Văn hóa Nhật Bản (Agency for Cultural Affairs)” ở lần xuất hiện đầu, tránh dịch thành “Bộ Văn hóa” để không sai hệ thống hành chính.
8. Câu ví dụ
- 文化庁は新しい補助金制度を発表した。
Văn hóa庁 đã công bố một chế độ trợ cấp mới.
- 文化庁によると、指定文化財は年々増えている。
Theo Cơ quan Văn hóa, số di sản được chỉ định đang tăng lên hàng năm.
- 本日、文化庁長官が会見を行った。
Hôm nay Trưởng Cơ quan Văn hóa đã tổ chức họp báo.
- この企画は文化庁の所管ではない。
Kế hoạch này không thuộc thẩm quyền của Cơ quan Văn hóa.
- 文化庁は表記に関するガイドラインを示した。
Cơ quan Văn hóa đã đưa ra hướng dẫn liên quan đến cách viết.
- 庁舎の一部機能が京都へ移転し、文化庁の存在感が高まった。
Một phần chức năng chuyển tới Kyoto, làm tăng sự hiện diện của Cơ quan Văn hóa.
- この劇団は文化庁の助成を受けている。
Đoàn kịch này nhận trợ cấp từ Cơ quan Văn hóa.
- 文化庁は文化財保護の啓発活動を強化している。
Cơ quan Văn hóa đang tăng cường hoạt động tuyên truyền bảo tồn di sản.
- 報告書は文化庁に提出された。
Báo cáo đã được nộp lên Cơ quan Văn hóa.
- 文化庁は国語施策に関する意見を募集している。
Cơ quan Văn hóa đang mời gọi ý kiến về chính sách quốc ngữ.
Từ điển tiếng Nhật