比重 [Tỉ Trọng]

1. Thông tin cơ bản

• Từ: 比重
• Cách đọc: ひじゅう
• Loại từ: Danh từ
• Nghĩa khái quát: 1) Tỷ trọng (vật lý: specific gravity); 2) Tỷ trọng/độ nặng về mặt tầm quan trọng (nghĩa bóng).
• Mức độ dùng: Phổ biến trong khoa học kỹ thuật và kinh tế-xã hội.

2. Ý nghĩa chính

- Kỹ thuật: tỷ trọng của chất so với nước (thường tại 4℃) hoặc không khí (đối với khí). Ví dụ: 比重1.0 ≒ bằng nước.
- Nghĩa bóng: tỷ trọng/độ quan trọng tương đối trong cơ cấu hay trong quyết định. Ví dụ: 輸出の比重が高まる (tỷ trọng xuất khẩu tăng).

3. Phân biệt (nếu có từ gốc hoặc biến thể)

• 密度: mật độ (khối lượng trên đơn vị thể tích). 比重 là tỷ số so với chuẩn, không có đơn vị.
• 比率／割合: tỷ lệ phần trăm; 比重 nhấn vào “trọng lượng” tương đối, sắc thái tầm quan trọng.
• ウェイト／重み: “trọng số”; gần nghĩa bóng của 比重 trong đánh giá.

4. Cách dùng & ngữ cảnh

• Kỹ thuật:
  • 比重を測定する: đo tỷ trọng.
  • 比重計: tỷ trọng kế.
• Kinh tế - xã hội:
  • Nの比重が高い／低い: tỷ trọng của N cao/thấp.
  • Nに比重を置く／比重を高める: đặt trọng tâm vào N / nâng tỷ trọng.
  • 全体に占める比重: tỷ trọng chiếm trong tổng thể.
• Sắc thái: kỹ thuật (trung tính, định lượng); nghĩa bóng (định tính/định lượng trong quản trị, phân tích).

5. Từ liên quan, đồng nghĩa & đối nghĩa

6. Bộ phận & cấu tạo từ (nếu có Kanji)

• Kanji:
  • 比 (ヒ／くらべる): so sánh.
  • 重 (ジュウ／おもい): nặng, trọng.
• Ý nghĩa hợp thành: “độ nặng mang tính so sánh” → tỷ trọng.

7. Bình luận mở rộng (AI)

Trong khoa học hiện đại, “specific gravity” nhiều khi quy về khái niệm mật độ; song trong công nghiệp, 比重 vẫn hữu dụng nhờ đo nhanh bằng tỷ trọng kế. Ở nghĩa bóng, cụm 〜の比重を高める rất tự nhiên khi viết báo cáo quản trị, nêu định hướng phân bổ nguồn lực.

8. Câu ví dụ

• この液体の比重は水より大きい。
  Tỷ trọng của chất lỏng này lớn hơn nước.
• 材料の比重を測定して品質を管理する。
  Đo tỷ trọng vật liệu để quản lý chất lượng.
• 輸出の比重が年々高まっている。
  Tỷ trọng xuất khẩu ngày càng tăng qua từng năm.
• 新製品に開発資源の比重を置く。
  Đặt trọng tâm nguồn lực phát triển vào sản phẩm mới.
• 全売上に占めるオンラインの比重が拡大した。
  Tỷ trọng online trong tổng doanh số đã mở rộng.
• この政策は地方の雇用に大きな比重を持つ。
  Chính sách này có tỷ trọng/ảnh hưởng lớn với việc làm địa phương.
• 鉱石の比重から選鉱工程を調整する。
  Điều chỉnh quy trình tuyển quặng dựa trên tỷ trọng quặng.
• 基礎研究より応用研究の比重を高める。
  Nâng tỷ trọng nghiên cứu ứng dụng so với nghiên cứu cơ bản.
• 評価では実務経験の比重が高い。
  Trong đánh giá, tỷ trọng kinh nghiệm thực tế cao.
• 市場の構成比重がこの数年で変化した。
  Tỷ trọng cấu thành của thị trường đã thay đổi trong vài năm qua.